به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام سیدعلی موسوی، کارشناس دینی، روز چهارشنبه در برنامه تلویزیونی آفتاب شرقی، با تبیین جایگاه تسبیحات حضرت زهرا(س) در زندگی فردی و اجتماعی مؤمنان، اظهار کرد: ارزش عبادت به طولانی بودن آن نیست، بلکه اخلاص، صفای باطن و عمق توجه انسان به خداوند اهمیت دارد و تسبیحات حضرت زهرا(س) از جمله دستورالعمل‌های عبادی است که می‌تواند به انسان در عبور از دشواری‌های زندگی نیروی معنوی ببخشد.
وی با اشاره به ماجرای نزول روزی آسمانی برای حضرت مریم(س) و ارتباط آن با عبادت و توجه به خداوند، گفت: گاهی عبادت‌هایی وجود دارد که تحمل و انجام آن‌ها برای افراد خاصی امکان‌پذیر است؛ اما نکته اصلی در این ماجراها، اخلاص و صفای باطنی در عبادت است. اگر انسان در عبادت خود اخلاص داشته باشد، توجه ویژه‌ای به خداوند نشان دهد و به روزی‌رسان بودن پروردگار اعتقاد داشته باشد، می‌تواند در شرایط دشوار نیز به عنایت الهی امیدوار بماند.
حجت‌الاسلام موسوی با اشاره به شرایط دشوار زندگی حضرت فاطمه زهرا(س) افزود: برای درک بهتر این موضوع باید شرایط زندگی آن حضرت را در نظر بگیریم. زندگی در آن دوران با امکانات امروز قابل مقایسه نبود؛ خبری از آب لوله‌کشی و گاز شهری نبود و بسیاری از امور روزمره، از تهیه آرد و روشن کردن تنور گرفته تا پخت نان و آماده کردن غذا، به زمان و زحمت زیادی نیاز داشت.
وی ادامه داد: حضرت زهرا(س) علاوه بر انجام امور خانه، مسئولیت نگهداری و تربیت فرزندان را نیز بر عهده داشتند. در سال‌های نخست زندگی مشترک، شرایط اقتصادی خانواده نیز به‌گونه‌ای نبود که بتوانند به‌راحتی خدمتکاری برای انجام امور خانه در اختیار داشته باشند. امیرالمؤمنین علی(ع) برای تأمین معاش خانواده کار می‌کردند و حضرت زهرا(س) نیز پس از فراهم شدن مواد غذایی، باید مراحل آماده‌سازی و پخت آن را انجام می‌دادند.
این کارشناس دینی با اشاره به دشواری‌های زندگی حضرت زهرا(س)، به‌ویژه پس از تولد امام حسن مجتبی(ع)، بیان کرد: با در نظر گرفتن مسئولیت نگهداری از فرزندان، بارداری و انجام امور خانه، روشن می‌شود که زندگی آن حضرت با سختی‌های فراوانی همراه بوده است. حتی زمانی که امیرالمؤمنین علی(ع) روزی و مواد غذایی را به خانه می‌آوردند، آماده‌سازی آن‌ها و اداره امور خانه همچنان به تلاش و زحمت نیاز داشت.
وی با اشاره به مراجعه حضرت زهرا(س) به پیامبر اکرم(ص) و نقل‌های مربوط به درخواست کمک برای انجام امور خانه، تصریح کرد: در برخی نقل‌ها، این ماجرا به‌گونه‌ای روایت شده است که گویی حضرت زهرا(س) برای گرفتن خدمتکار نزد پیامبر(ص) رفتند؛ در حالی که می‌توان این مراجعه را درخواست راهنمایی و دریافت یک دستورالعمل از پیامبر اکرم(ص) دانست. آن حضرت می‌دانستند که پیامبر(ص) چه راهکاری به ایشان ارائه خواهند کرد و برای دریافت آن دستورالعمل آماده بودند.
حجت‌الاسلام موسوی تأکید کرد: نباید شأن نزول تسبیحات حضرت زهرا(س) را به‌گونه‌ای روایت کنیم که گویا آن حضرت صرفاً به دنبال دریافت امتیاز یا فراهم شدن خدمتکار از سوی پیامبر(ص) بودند. حضرت زهرا(س) در پی دریافت راهکاری معنوی برای مواجهه با دشواری‌های زندگی بودند و پیامبر اکرم(ص) نیز به جای ارائه یک راهکار صرفاً مادی، ذکر و عبادتی را به ایشان آموزش دادند که مایه قوت و توانمندی انسان در زندگی است.
وی با بیان اینکه پیامبر اکرم(ص) تسبیحات حضرت زهرا(س) را به‌عنوان یک دستورالعمل عبادی معرفی کردند، گفت: این تسبیحات شامل ۳۴ مرتبه الله‌اکبر، ۳۳ مرتبه الحمدلله و ۳۳ مرتبه سبحان‌الله است. انسان با گفتن الله‌اکبر به عظمت و بزرگی خداوند توجه می‌کند و درمی‌یابد که قدرت پروردگار فراتر از همه محدودیت‌ها و دشواری‌هایی است که در زندگی با آن‌ها روبه‌رو می‌شود.
این کارشناس دینی با اشاره به تأکید قرآن کریم بر ذکر خداوند در شرایط دشوار اظهار کرد: در آیات قرآن، حتی در میان سختی‌ها و حوادث دشوار نیز بر یاد خدا تأکید شده و تعبیر «وَاذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیراً» به چشم می‌خورد. ذکر الهی انسان را به منبعی پایان‌ناپذیر از قدرت و آرامش متصل می‌کند و زمینه عبور از مشکلات را فراهم می‌سازد.
حجت‌الاسلام موسوی برای تبیین آثار ذکر گفت: ذکر دو اثر مهم دارد؛ نخست، اثری که بر نفس و روح انسان می‌گذارد. وقتی انسان یک بار می‌گوید الله‌اکبر، درکی از این حقیقت پیدا می‌کند؛ با تکرار آن، این فهم عمیق‌تر می‌شود و به‌تدریج قلب با ذکر الهی مأنوس می‌شود. از همین رو، تکرار ذکر اهمیت دارد و انسان باید آن را در طول روز، از صبح تا شام و پس از نمازها، در برنامه عبادی خود قرار دهد.
وی افزود: ذکر زبانی، قلب را آماده می‌کند و به روح و دل انسان آمادگی می‌بخشد تا با حقیقت آنچه بر زبان جاری می‌شود، انس بگیرد. بنابراین، تکرار ذکر تنها به معنای بر زبان آوردن چند عبارت نیست، بلکه فرصتی برای عمیق‌تر شدن توجه و ارتباط قلبی انسان با خداوند است.
این کارشناس دینی دومین اثر ذکر را اثر تکوینی آن دانست و بیان کرد: هنگامی که انسان ذکر می‌گوید، یکی از اسماء الهی را فرا می‌خواند و خداوند به واسطه آن اسم در زندگی او تجلی می‌کند. وقتی می‌گوییم الله‌اکبر، عظمت و کبریایی خداوند را به یاد می‌آوریم؛ با گفتن الحمدلله، حمد و ستایش الهی را بر زبان جاری می‌کنیم و با سبحان‌الله، پاکی و تنزیه پروردگار را یادآور می‌شویم. هر یک از این اذکار می‌تواند آثار معنوی خود را در زندگی انسان داشته باشد و در کنار تقویت قلب و ایجاد صفای باطن، حال معنوی ویژه‌ای در او پدید آورد.
حجت‌الاسلام موسوی با اشاره به آثار تسبیحات حضرت زهرا(س) در زندگی آن حضرت گفت: این دستورالعمل عبادی، نیرویی در وجود انسان ایجاد می‌کند که می‌تواند در مواجهه با سختی‌ها و انجام مسئولیت‌های زندگی به او کمک کند. همان‌گونه که حضرت زهرا(س) در شرایط دشوار زندگی از این ذکر بهره می‌بردند، ما نیز باید به آثار آن در زندگی خود توجه داشته باشیم.
وی در ادامه، سیره حضرت زهرا(س) را نمونه‌ای از الگو بودن اهل‌بیت(ع) برای مردم دانست و اظهار کرد: اگر حضرت زهرا(س) در برابر پیامبر اکرم(ص) به دنبال امتیاز ویژه‌ای بودند، این پرسش مطرح می‌شد که چگونه می‌توان ایشان را الگویی برای دیگران معرفی کرد؟ یکی از جلوه‌های اسوه بودن پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) این است که در تحمل سختی‌ها، پیش از دیگران و بیش از آنان پیشگام باشند.
این کارشناس دینی تصریح کرد: وقتی پیامبر اکرم(ص) به مردم توصیه می‌کنند برای عبور از دشواری‌ها از عبادت و ذکر الهی کمک بگیرند، اهل‌بیت(ع) خود در عمل پیش از دیگران به این دستور پایبند هستند. حضرت زهرا(س) با وجود مسئولیت‌های سنگین زندگی، نمونه‌ای از این حقیقت بودند که انسان می‌تواند با عبادت و ذکر، توان و استقامت خود را در برابر دشواری‌ها افزایش دهد.
حجت‌الاسلام موسوی با اشاره به گسترش تسبیحات حضرت زهرا(س) در میان مسلمانان گفت: این ذکر تنها به زندگی شیعیان اختصاص ندارد و در میان همه مسلمانان شناخته شده و مورد استفاده است. یکی از جلوه‌های تأثیر معنوی شخصیت حضرت زهرا(س)، فراتر رفتن نورانیت و آثار معنوی ایشان از مرزهای مذهبی است.
وی با اشاره به جایگاه بانوی فاطیما در میان مسیحیان پرتغال افزود: در میان مسیحیان نیز شخصیت بانوی فاطیما جایگاه ویژه‌ای دارد و تسبیح و ذکر در سنت معنوی آنان مورد توجه است. البته شکل و ویژگی‌های تسبیحات در میان مسیحیان با تسبیحات حضرت زهرا(س) تفاوت‌هایی دارد، اما توجه به ذکر و بهره‌گیری از آن برای تقویت معنویت، در میان پیروان ادیان مختلف نیز دیده می‌شود.
این کارشناس دینی در پایان، با اشاره به آیه ۴۵ سوره بقره، بر ضرورت استعانت از صبر و نماز برای عبور از دشواری‌ها تأکید کرد و گفت: خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَی الْخَاشِعِینَ»؛ از صبر و نماز یاری بجویید و این کار جز برای خاشعان دشوار است. شرط بهره‌مندی از این راهکار، داشتن قلبی فروتن در برابر حق و برخورداری از خشوع است؛ چراکه انسان خاشع می‌تواند با تکیه بر صبر، نماز و ذکر الهی از دشواری‌های زندگی عبور کند.
انتهای پیام/
نظر شما